Περίπου 5.000 φύλαρχοι από όλες τις διοικητικές περιφέρειες της Υεμένης έχουν υπογράψει κώδικα τιμής για την προστασία αμάχων σε περιόδους ένοπλης σύγκρουσης. Η πρωτοβουλία παρουσιάστηκε επίσημα στις 29 Οκτωβρίου 2026 στο Παλάτι των Εθνών στη Γενεύη, με τη συμμετοχή περίπου 100 εκπροσώπων φυλών.
Τι προβλέπει ο κώδικας τιμής για την Υεμένη
Το κείμενο περιλαμβάνει δεσμεύσεις για την προστασία αμάχων και τραυματιών, τον σεβασμό των νεκρών, την ανθρώπινη μεταχείριση αιχμαλώτων και τη διαφύλαξη πολιτικών υποδομών. Προβλέπει επίσης διευκόλυνση της πρόσβασης ανθρωπιστικής βοήθειας στις τοπικές κοινότητες.
Οι συντάκτες επιχειρούν να συνδέσουν τις παραδοσιακές φυλετικές αρχές, τις ισλαμικές αξίες και βασικούς κανόνες του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου. Η επιρροή των φυλετικών ηγετών παραμένει σημαντική σε πολλές περιοχές της χώρας, ιδιαίτερα όπου οι κρατικοί θεσμοί λειτουργούν περιορισμένα.
Πώς δημιουργήθηκε η πρωτοβουλία
Η επεξεργασία του κώδικα άρχισε το 2024 με πρωτοβουλία Υεμενιτών φυλετικών ηγετών και υποστήριξη από το Κέντρο της Γενεύης για τη Διακυβέρνηση του Τομέα της Ασφάλειας, καθώς και από την Ελβετία και την Ολλανδία. Η επίσημη ατζέντα του ΟΗΕ επιβεβαιώνει ότι η παρουσίαση πραγματοποιήθηκε στις 29 Οκτωβρίου στο Παλάτι των Εθνών.
Ο αριθμός των 5.000 υπογραφόντων περιγράφει τη συμμετοχή στην πρωτοβουλία και δεν αποτελεί απογραφή όλων των φυλετικών αρχηγών της Υεμένης. Επίσης, η παρουσίαση έγινε σε εγκαταστάσεις των Ηνωμένων Εθνών, αλλά ο κώδικας δεν είναι συνθήκη του ΟΗΕ.
Τι μπορεί και τι δεν μπορεί να εξασφαλίσει
Ο κώδικας είναι πολιτική και κοινωνική δέσμευση των υπογραφόντων, όχι δεσμευτικός διεθνής μηχανισμός επιβολής. Δεν υποκαθιστά συμφωνία κατάπαυσης του πυρός ούτε δημιουργεί από μόνος του ποινικές κυρώσεις για παραβιάσεις.
Η πρακτική αξία του θα κριθεί από το αν οι φυλετικοί ηγέτες μπορούν να επηρεάσουν ένοπλες ομάδες και τοπικές κοινότητες ώστε να τηρούνται οι δεσμεύσεις. Η παρουσίαση γίνεται σε περίοδο αναζωπύρωσης των εχθροπραξιών στην Υεμένη, γεγονός που αυξάνει τη σημασία αλλά και τις δυσκολίες εφαρμογής του.
