Νέα διπλωματική κίνηση για το τουρκολιβυκό μνημόνιο διαμορφώνεται στα Ηνωμένα Έθνη τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου 2026. Σύμφωνα με τη σχετική ενημέρωση, Ελλάδα, Κύπρος, Αίγυπτος, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Ευρωπαϊκή Ένωση συντονίζουν κοινή τοποθέτηση απέναντι στη συμφωνία θαλάσσιας οριοθέτησης Τουρκίας και Λιβύης.
Την πρωτοβουλία παρουσιάζει από την έδρα του ΟΗΕ ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης. Η ελληνική πλευρά επιδιώκει να καταγράψει σε πολυμερές επίπεδο ότι το μνημόνιο δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα εις βάρος τρίτων κρατών.
Η κίνηση ακολουθεί την κύρωση της συμφωνίας από τη λιβυκή Βουλή και τις αντιδράσεις χωρών της Ανατολικής Μεσογείου. Η Αθήνα υποστηρίζει ότι Τουρκία και Λιβύη δεν έχουν απέναντι ή παρακείμενες ακτές που να θεμελιώνουν τη συγκεκριμένη θαλάσσια οριοθέτηση και ότι αγνοούνται τα δικαιώματα ελληνικών νησιών.
Η επίσημη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης παραμένει ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας και δεν μπορεί να επιφέρει νομικές συνέπειες για τρίτους. Η νέα κοινή παρουσία στον ΟΗΕ διευρύνει το σχήμα πέρα από τα κράτη-μέλη της ΕΕ, με τη συμμετοχή της Αιγύπτου και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.
Η κοινή τοποθέτηση δεν αποτελεί από μόνη της νέα συμφωνία οριοθέτησης ούτε δικαστική απόφαση. Αποτελεί πολιτική και διπλωματική παρέμβαση, με στόχο τη διεθνή καταγραφή των αντιρρήσεων και την ενίσχυση της πίεσης για σεβασμό του διεθνούς δικαίου.
Η συνέχεια θα κριθεί από το περιεχόμενο που θα κατατεθεί επισήμως στα Ηνωμένα Έθνη, τις αντιδράσεις Τουρκίας και Λιβύης και τις επόμενες κινήσεις των εμπλεκόμενων χωρών στην Ανατολική Μεσόγειο.
