Στην κατασκευαστική φάση πέρασε το κοίτασμα φυσικού αερίου «Κρόνος» στην κυπριακή ΑΟΖ, μετά την υπογραφή συμβάσεων συνολικής αξίας 1,3 έως 1,8 δισ. δολαρίων στη Λευκωσία τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου 2026. Το έργο αναπτύσσουν από κοινού η ιταλική Eni και η γαλλική TotalEnergies, με στόχο να αρχίσει η παραγωγή μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2028.
Οι συμβάσεις καλύπτουν τη μελέτη, την προμήθεια εξοπλισμού, την κατασκευή και εγκατάσταση υποθαλάσσιων και χερσαίων υποδομών, καθώς και τις αναγκαίες γεωτρητικές εργασίες. Η υπογραφή τους αποτελεί το πρακτικό πέρασμα από την επενδυτική απόφαση στην υλοποίηση του πρώτου σχεδίου εμπορικής αξιοποίησης κοιτάσματος υδρογονανθράκων της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Πώς θα μεταφέρεται το αέριο
Το κοίτασμα «Κρόνος» βρίσκεται στο οικόπεδο 6 της κυπριακής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης. Η Eni και η TotalEnergies κατέχουν από 50% των δικαιωμάτων και είχαν λάβει την τελική επενδυτική απόφαση στις 28 Ιουλίου 2026.
Ο σχεδιασμός προβλέπει τέσσερις υποθαλάσσιες γεωτρήσεις. Το φυσικό αέριο θα μεταφέρεται μέσω αγωγού προς τις εγκαταστάσεις που συνδέονται με το αιγυπτιακό κοίτασμα Ζορ. Από εκεί θα κατευθύνεται στον τερματικό σταθμό υγροποιημένου φυσικού αερίου της Δαμιέττης, ώστε να φορτώνεται σε πλοία LNG και να εξάγεται κυρίως προς την ευρωπαϊκή αγορά.
Η αξιοποίηση των υφιστάμενων υποδομών της Αιγύπτου μειώνει τις νέες κατασκευές που απαιτούνται και επιταχύνει το χρονοδιάγραμμα. Προβλέπεται, ωστόσο, η κατασκευή υποθαλάσσιων αγωγών και νέας χερσαίας σύνδεσης μεταξύ Ζορ και Δαμιέττης.
Αποθέματα και αναμενόμενη παραγωγή
Ο «Κρόνος» ανακαλύφθηκε το 2022. Η αρχική ποσότητα φυσικού αερίου στο κοίτασμα εκτιμάται σε περισσότερα από 3 τρισ. κυβικά πόδια, μέγεθος που δεν ταυτίζεται αυτομάτως με τα εμπορικά ανακτήσιμα αποθέματα.
Η παραγωγή αναμένεται να φτάσει έως τα 500 εκατ. κυβικά πόδια ημερησίως, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου σε 2,8 εκατ. τόνους LNG τον χρόνο. Το πραγματικό επίπεδο παραγωγής και τα οικονομικά οφέλη θα εξαρτηθούν από την πρόοδο των εργασιών, τις τεχνικές επιδόσεις, τις εμπορικές συμφωνίες και τις συνθήκες της αγοράς όταν αρχίσουν οι εξαγωγές.
Οι ανάδοχοι των υποδομών
Στις εργασίες συμμετέχουν οκτώ διεθνείς όμιλοι με διαφορετικά αντικείμενα. Η Baker Hughes αναλαμβάνει τα υποθαλάσσια συστήματα παραγωγής, η Dalmine τους αγωγούς εξαγωγής και μεταφοράς MEG, η TechnipFMC τις εύκαμπτες γραμμές παραγωγής και η McDermott τη μεταφορά και εγκατάσταση υποθαλάσσιου εξοπλισμού.
Η Oceaneering θα κατασκευάσει βασικά καλώδια και συστήματα ελέγχου, η CMHI την πλωτή μονάδα ελέγχου, η Petrojet τον νέο αγωγό Ζορ–Δαμιέττη και η Saipem θα προσφέρει υπηρεσίες υπεράκτιας γεώτρησης.
Η ενεργειακή σημασία
Για την Κύπρο, η ανάπτυξη του «Κρόνου» σηματοδοτεί μετάβαση από την ανακάλυψη κοιτασμάτων στην παραγωγή και εξαγωγή φυσικού αερίου. Για την Ευρώπη, το έργο προσθέτει μια μελλοντική διαδρομή εφοδιασμού από την Ανατολική Μεσόγειο.
Η εξέλιξη έχει περιφερειακή και γεωπολιτική βαρύτητα, αλλά η έναρξη παραγωγής παραμένει στόχος για το 2028 και όχι ήδη πραγματοποιημένο αποτέλεσμα. Η τήρηση του χρονοδιαγράμματος θα κριθεί από την ολοκλήρωση των υποδομών, τις αδειοδοτήσεις και την επιχειρησιακή συνεργασία Κύπρου, Αιγύπτου και των δύο εταιρειών.
