Η βρετανική κυβέρνηση διατήρησε στις 3 Νοεμβρίου 2026 τη θέση ότι δεν σχεδιάζει αλλαγή του British Museum Act 1963, του νόμου που περιορίζει τη μόνιμη απομάκρυνση αντικειμένων από τις συλλογές του Βρετανικού Μουσείου. Η τοποθέτηση έγινε στη Βουλή των Λόρδων, έπειτα από ερώτηση για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα.
Το επίσημο πρόγραμμα της Βουλής των Λόρδων καταγράφει την ερώτηση του λόρδου Clancarty προς την κυβέρνηση σχετικά με το αν προτίθεται να τροποποιήσει τον νόμο του 1963 ώστε να καταστεί δυνατή η μόνιμη επιστροφή των Γλυπτών.
Σύμφωνα με τη δημοσιευμένη αποτύπωση της συζήτησης, η αρμόδια υφυπουργός Πολιτισμού, βαρόνη Twycross, απάντησε ότι η κυβέρνηση δεν σχεδιάζει ούτε αλλαγή του νόμου ούτε ειδική νομοθετική ρύθμιση για μόνιμη επιστροφή. Η θέση αυτή συμφωνεί με επίσημη γραπτή απάντηση της βρετανικής κυβέρνησης στις 10 Σεπτεμβρίου 2026, σύμφωνα με την οποία δεν υπήρχαν σχέδια για τροποποίηση του ισχύοντος πλαισίου.
Τι προβλέπει ο νόμος του 1963
Ο British Museum Act 1963 επιτρέπει στους διαχειριστές του μουσείου να διαθέτουν αντικείμενα μόνο σε στενά καθορισμένες περιπτώσεις. Το πλαίσιο αυτό δεν παρέχει γενική δυνατότητα οριστικής μεταβίβασης των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα.
Η βρετανική κυβέρνηση αντιμετωπίζει το Βρετανικό Μουσείο ως ανεξάρτητο οργανισμό ως προς τη διαχείριση των συλλογών του. Η ανεξαρτησία αυτή, όμως, λειτουργεί μέσα στα όρια της νομοθεσίας. Επομένως, χωρίς αλλαγή του νόμου, οι συζητήσεις μπορούν να αφορούν συνεργασίες ή προσωρινούς δανεισμούς, όχι απλή μόνιμη αποδέσμευση των Γλυπτών.
Οι συνομιλίες Ελλάδας και Βρετανικού Μουσείου
Το Βρετανικό Μουσείο και η ελληνική πλευρά έχουν συζητήσει τα τελευταία χρόνια μορφές πολιτιστικής συνεργασίας και παρουσίασης αρχαιοτήτων σε Αθήνα και Λονδίνο. Μέχρι τώρα δεν έχει ανακοινωθεί δεσμευτική συμφωνία που να προβλέπει μόνιμη επιστροφή.
Η νομική κυριότητα παραμένει βασικό σημείο διαφωνίας. Η Ελλάδα ζητεί επανένωση των Γλυπτών στην Αθήνα και δεν αντιμετωπίζει το αίτημα ως συνηθισμένο δανεισμό, ενώ το Βρετανικό Μουσείο υποστηρίζει ότι ενεργεί ως νόμιμος κάτοχος της συλλογής.
Τι σημαίνει η νέα τοποθέτηση
Η απάντηση στη Βουλή των Λόρδων δεν σταματά τις επαφές μεταξύ των δύο πλευρών. Περιορίζει όμως το πεδίο μιας ενδεχόμενης συμφωνίας στο ισχύον νομικό πλαίσιο. Χωρίς νομοθετική αλλαγή, μια λύση θα πρέπει να βασιστεί σε προσωρινή παραχώρηση ή σε άλλη μορφή συνεργασίας που δεν μεταβιβάζει οριστικά την κυριότητα.
Η εξέλιξη αποσαφηνίζει τη σημερινή κυβερνητική στάση, αλλά δεν αποτελεί τελική συμφωνία ούτε απόφαση για την τύχη των Γλυπτών του Παρθενώνα.
