Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την Τρίτη 27 Οκτωβρίου 2026 πρόταση για την ενίσχυση της Frontex, με στόχο το μόνιμο σώμα της να φτάσει σταδιακά τα 30.000 στελέχη. Η πρόταση προβλέπει περισσότερους επιχειρησιακούς πόρους, ταχύτερη ανάπτυξη δυνάμεων σε κρίσεις και κεντρικότερο ρόλο του οργανισμού στις επιστροφές υπηκόων τρίτων χωρών.
Η ενίσχυση της Frontex με 30.000 στελέχη δεν αποτελεί ακόμη οριστική νομοθεσία. Το σχέδιο θα πρέπει να εξεταστεί και να συμφωνηθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης πριν τεθεί σε εφαρμογή.
Νέα εφεδρεία 17.000 στελεχών
Σύμφωνα με την επίσημη πρόταση, η ίδια η Frontex θα διπλασιάσει το προσωπικό του μόνιμου σώματός της. Παράλληλα προβλέπεται μια νέα «ευρωπαϊκή εφεδρεία συνόρων και επιστροφών» 17.000 στελεχών, τα οποία θα μπορούν να αναπτύσσονται όταν προκύπτει επιχειρησιακή ανάγκη. Η εφεδρεία θα λειτουργεί επιπλέον των 7.000 στελεχών που ήδη αποσπώνται από τα κράτη-μέλη.
Ο οργανισμός θα αποκτήσει ευρύτερη δυνατότητα να αγοράζει, να μισθώνει ή να κατέχει από κοινού εξοπλισμό. Θα μπορεί επίσης να συντονίζει κοινές προμήθειες με τα κράτη-μέλη και να λειτουργεί ως κεντρικός φορέας για ψηφιακά εργαλεία και τεχνολογίες που αξιοποιούν τεχνητή νοημοσύνη.
Κέντρο συντονισμού επιστροφών
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στις διαδικασίες επιστροφής ανθρώπων που δεν έχουν δικαίωμα παραμονής στην ΕΕ. Η Επιτροπή προτείνει τη δημιουργία ειδικού Κέντρου Συντονισμού Επιστροφών, το οποίο θα συλλέγει επιχειρησιακά δεδομένα και θα υποστηρίζει τον σχεδιασμό σε όλα τα στάδια, από την έγκαιρη ταυτοποίηση και τη συμβουλευτική για οικειοθελή επιστροφή έως τις επιχειρήσεις επιστροφής και την επανένταξη.
Η Frontex θα μπορεί ακόμη να παρέχει τεχνική και επιχειρησιακή υποστήριξη σε επιστροφές από μία τρίτη χώρα προς άλλη, εφόσον υπάρχει σχετική συμφωνία. Η Επιτροπή αναφέρει ότι οι ενέργειες αυτές θα πρέπει να συμμορφώνονται με τα θεμελιώδη δικαιώματα και τα διεθνή πρότυπα.
Δύναμη ταχείας αντίδρασης και διαδικτυακή παρακολούθηση
Το σχέδιο περιλαμβάνει Δύναμη Ταχείας Αντίδρασης, η οποία θα μπορεί να αναπτύσσεται σε σύντομο χρόνο ύστερα από αίτημα κράτους-μέλους που αντιμετωπίζει έκτακτη κατάσταση στα εξωτερικά σύνορα. Προβλέπεται επίσης Κέντρο Διαδικτυακής Παρακολούθησης και Αντίδρασης για την ανάλυση δημόσια προσβάσιμου περιεχομένου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ώστε να εντοπίζονται έγκαιρα εξελίξεις που επηρεάζουν τη διαχείριση των συνόρων.
Τα κράτη-μέλη θα υποχρεούνται να αναφέρουν μέσα σε 24 ώρες, μέσω του δικτύου EUROSUR, περιστατικά που μπορεί να έχουν σημαντικό αντίκτυπο στα ευρωπαϊκά σύνορα. Μαζί με τη μεταρρύθμιση της Frontex, η Κομισιόν κατέθεσε χωριστή πρόταση για την ψηφιοποίηση των διαδικασιών επιστροφής, επανεισδοχής και επανένταξης.
Το επόμενο βήμα είναι η διαπραγμάτευση των δύο κανονισμών από τους ευρωπαϊκούς συννομοθέτες. Μέχρι να υπάρξει συμφωνία, οι αριθμοί, οι νέες αρμοδιότητες και το χρονοδιάγραμμα παραμένουν προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και όχι εφαρμοζόμενοι κανόνες.
