Η Ευρωπαϊκή Ένωση και ο Καναδάς συζητούν στις 29 και 30 Οκτωβρίου 2026 στο Μόντρεαλ μια στενότερη μορφή σύνδεσης, χωρίς να πρόκειται για πλήρη ένταξη του Καναδά στην ΕΕ. Η ιδέα βρίσκεται στην ατζέντα της συνόδου, όμως δεν έχει ακόμη αποκτήσει συγκεκριμένο νομικό καθεστώς.
Τι εξετάζεται στη σύνοδο ΕΕ–Καναδά
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έχει περιγράψει τη ζητούμενη σχέση ως «σύνδεση χωρίς συμμετοχή» και ως συνεργασία στενότερη από τις μέχρι σήμερα εταιρικές σχέσεις της Ένωσης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει ότι η 21η σύνοδος ΕΕ–Καναδά θέτει τις βάσεις για μια «Συμμαχία για το Μέλλον» σε τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η ενέργεια, το κλίμα, η ασφάλεια και η οικονομική ανθεκτικότητα.
Η πρόταση να γίνει ο Καναδάς το πρώτο «συνδεδεμένο μέλος» της ΕΕ είχε διατυπωθεί από τη φον ντερ Λάιεν στην ομιλία της για την κατάσταση της Ένωσης στις 16 Σεπτεμβρίου. Η διατύπωση αυτή περιγράφει πολιτική φιλοδοξία και όχι υφιστάμενη κατηγορία μέλους στις ευρωπαϊκές συνθήκες.
Ο όρος απουσιάζει από το σχέδιο διακήρυξης
Στην επίσημη ενημέρωση της Επιτροπής στις 29 Οκτωβρίου επιβεβαιώθηκε ότι ο όρος «συνδεδεμένο μέλος» αφαιρέθηκε από το σχέδιο της κοινής διακήρυξης που αναμένεται να υιοθετηθεί την επόμενη ημέρα. Η Επιτροπή επέμεινε πάντως ότι η ουσία της πρότασης παραμένει στο τραπέζι ως μια ολοένα στενότερη σύνδεση, χωρίς πλήρη συμμετοχή στην ΕΕ.
Δημοσιεύματα αναφέρουν ότι κυβερνήσεις κρατών-μελών έχουν εκφράσει επιφυλάξεις για τη συγκεκριμένη ονομασία. Οι επιφυλάξεις αυτές δεν ισοδυναμούν με απόρριψη της ευρύτερης συνεργασίας, αλλά δείχνουν ότι δεν υπάρχει ακόμη κοινά συμφωνημένος θεσμικός ορισμός.
Τι έχει ήδη συμφωνηθεί και τι παραμένει ανοικτό
ΕΕ και Καναδάς διαθέτουν ήδη τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου CETA και συνεργάζονται σε έρευνα, άμυνα, κρίσιμες πρώτες ύλες και ψηφιακή πολιτική. Η νέα πρωτοβουλία επιδιώκει να ενοποιήσει και να διευρύνει αυτές τις σχέσεις.
Μέχρι την ολοκλήρωση της συνόδου και τη δημοσίευση της τελικής διακήρυξης, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι ο Καναδάς απέκτησε νέο καθεστώς έναντι της ΕΕ. Η ακριβής μορφή, οι αρμοδιότητες και τυχόν νομικές δεσμεύσεις θα χρειαστούν περαιτέρω διαπραγμάτευση και συμφωνία των ευρωπαϊκών θεσμών και των κρατών-μελών.
