Ως «Δίκαιοι των Εθνών» τιμήθηκαν μετά θάνατον οι Ηλίας και Μαρία Μαχαίρα σε τελετή που πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 1 Νοεμβρίου 2026 στη Θεσσαλονίκη. Η πρέσβης του Ισραήλ στην Ελλάδα, Πνινάτ Γιανάι, παρέδωσε το μετάλλιο και το δίπλωμα στην κόρη τους, Ιφιγένεια.
Οι Ηλίας και Μαρία Μαχαίρα προστάτευσαν την εβραϊκή οικογένεια Βενουζίου κατά τη γερμανική Κατοχή. Στην τελετή παρέστη ο 98χρονος Βίκτωρ Βενουζίου, ένα από τα παιδιά που σώθηκαν χάρη στη βοήθειά τους.
Η διάσωση στον Αμάραντο Καρδίτσας
Η οικογένεια του Σολομώντα και της Εσθήρ Βενουζίου, μαζί με τα τρία παιδιά της, αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την Καρδίτσα όταν οι γερμανικές δυνάμεις άρχισαν να αναζητούν τους Εβραίους της περιοχής. Κατέφυγε στο ορεινό χωριό που τότε ονομαζόταν Μαστρογιάννη και σήμερα Αμάραντος.
Από τον Απρίλιο έως τον Οκτώβριο του 1944, τα πέντε μέλη της οικογένειας φιλοξενήθηκαν στο σπίτι του Ηλία και της Μαρίας Μαχαίρα. Το νεαρό ζευγάρι γνώριζε τον κίνδυνο, αλλά δεν ζήτησε οικονομικό αντάλλαγμα. Η οικογένεια Μαχαίρα βοήθησε επιπλέον τον Σολομώντα Βενουζίου να εξασφαλίζει προϊόντα για μικρεμπόριο, ώστε να μπορεί να συντηρεί τους δικούς του.
Τελετή μνήμης στη Θεσσαλονίκη
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στο Κοινοτικό Κέντρο της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης. Εκπρόσωποι της οικογένειας Βενουζίου περιέγραψαν τη διάσωση, ενώ ο πρόεδρος της Κοινότητας, Δαυίδ Σαλτιέλ, τόνισε τη σημασία της επιλογής των κατοίκων να βοηθήσουν τους διωκόμενους.
Ο τίτλος «Δίκαιοι των Εθνών» απονέμεται από το Yad Vashem σε μη Εβραίους που έθεσαν σε κίνδυνο τη ζωή ή την ελευθερία τους για να σώσουν Εβραίους κατά το Ολοκαύτωμα, χωρίς υλικό αντάλλαγμα. Η απονομή στους Ηλία και Μαρία Μαχαίρα καταγράφει επισήμως τη συμβολή τους στη διάσωση της οικογένειας Βενουζίου.
