Το Αστεροσκοπείο Vera C. Rubin ανακοίνωσε στις 27 Οκτωβρίου 2026 τον εντοπισμό του 2026 ED138, ενός παγωμένου αντικειμένου πέρα από την τροχιά του Πλούτωνα που θεωρείται υποψήφιος νάνος πλανήτης. Η ανακάλυψη καταγράφηκε από το Minor Planet Center της Διεθνούς Αστρονομικής Ένωσης.
Ο αστροφυσικός Μάθιου Χόλμαν, από το Center for Astrophysics | Harvard & Smithsonian, εντόπισε το αντικείμενο στις 13 Οκτωβρίου αναλύοντας δεδομένα του Rubin. Ο έλεγχος έδειξε ότι το τηλεσκόπιο είχε παρατηρήσει το 2026 ED138 συνολικά 30 φορές σε 20 νύχτες, από τις 4 Μαρτίου έως τις 11 Ιουλίου 2026.
Τι γνωρίζουν οι αστρονόμοι
Το 2026 ED138 βρίσκεται αυτή την περίοδο περίπου 46 αστρονομικές μονάδες από τον Ήλιο. Μία αστρονομική μονάδα ισούται με τη μέση απόσταση Γης–Ήλιου, ενώ ο Πλούτωνας κινείται κατά μέσο όρο στις 40 αστρονομικές μονάδες.
Η διάμετρος του αντικειμένου εκτιμάται προσωρινά μεταξύ περίπου 610 και 1.530 χιλιομέτρων. Το μεγάλο εύρος οφείλεται στο ότι η φωτεινότητα δεν αρκεί για ακριβή μέτρηση: ένα μικρό σώμα με υψηλή ανακλαστικότητα μπορεί να φαίνεται εξίσου φωτεινό με ένα μεγαλύτερο και πιο σκοτεινό.
Γιατί παραμένει «υποψήφιος»
Ο χαρακτηρισμός «νάνος πλανήτης» δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί. Οι επιστήμονες πρέπει να προσδιορίσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια το μέγεθος, τη σύσταση και αν η βαρύτητα του σώματος το έχει διαμορφώσει σε σχεδόν σφαιρικό σχήμα.
Οι ερευνητές σχεδιάζουν παρατηρήσεις σε μεγαλύτερα μήκη κύματος, μεταξύ άλλων με το ραδιοτηλεσκόπιο ALMA, ώστε να μετρηθεί η θερμική ακτινοβολία του αντικειμένου. Τα στοιχεία αυτά θα περιορίσουν την αβεβαιότητα για τη διάμετρό του.
Αρχειακές εικόνες από τη Dark Energy Camera έδωσαν επιπλέον παρατηρήσεις που φθάνουν έως το 2016. Έτσι, η τροχιά του 2026 ED138 έχει ήδη μελετηθεί σε χρονικό διάστημα άνω των δέκα ετών, παρότι η φυσική του ταυτότητα παραμένει υπό διερεύνηση.
